Ik heb knokkelkoorts

Onderwerp
Synoniemen
Dengue

In het kort

  • Knokkelkoorts is een infectieziekte.
  • De ziekte komt voor Afrika, Azië, Midden- en Zuid-Amerika en op de Caribische eilanden.
  • De ziekte wordt overgedragen door een mug die het denguevirus bij zich draagt.
  • Klachten zijn plotseling koorts met koude rillingen, vaak met heftige hoofdpijn en pijn achter de ogen.
  • Voorkom dat u overdag tussen zonsopgang en zonsondergang wordt gestoken door de mug.
  • Er bestaan geen medicijnen of injecties om knokkelkoorts te voorkomen of te genezen.

Wat is knokkelkoorts?

Knokkelkoorts is een infectieziekte die in grote delen van Afrika, Azië, Midden- en Zuid-Amerika en op de Caribische eilanden voorkomt. Het aantal gevallen van knokkelkoorts neemt de laatste jaren toe.

Hoe ontstaat knokkelkoorts?

Knokkelkoorts ontstaat nadat iemand is gestoken door een mug die het denguevirus bij zich draagt.

Dit is een kleine zwart-wit gestreepte 'zebramug' die overdag steekt (vooral in de vroege ochtend en namiddag). Door de muggensteek komt het virus in uw bloed. Er zijn vier types van het denguevirus.

Wat zijn de verschijnselen van knokkelkoorts?

Na besmetting met het denguevirus kan het twee tot veertien dagen duren voordat u ziek wordt:

  • U krijgt plotseling koorts met koude rillingen, vaak met heftige hoofdpijn en pijn achter de ogen.
  • Uw hele lichaam kan pijn doen: spieren, botten en gewrichten, vooral onder in uw rug.
  • U krijgt huiduitslag op uw borst (romp), armen, benen en gezicht.
  • Na een paar dagen kunt u misselijk worden en overgeven.
  • Ook hoesten, keelpijn en smaakverandering komen voor.

Nadat u wat hersteld bent, kan er een tweede koortsperiode optreden, ook weer met huiduitslag.

In een klein aantal gevallen verloopt de ziekte veel ernstiger:

  • Dan ontstaan er na de tweede tot vijfde dag puntvormige donkerrode vlekjes op de huid, neusbloedingen en tandvleesbloedingen.
  • Dit kan leiden tot shock, bewusteloosheid en de dood.

Deze vorm heet dengue hemorragische koorts.

    Hoe wordt knokkelkoorts aangetoond?

    Bloedonderzoek kan aantonen of u met het denguevirus bent besmet.

    Adviezen om knokkelkoorts te voorkomen

    De enige manier om u tegen knokkelkoorts (ook de ernstige vorm) te beschermen, is te voorkomen dat u tussen zonsopgang en zonsondergang wordt gestoken door de mug:

    • Draag zo veel mogelijk bedekkende kleding: lange mouwen, een lange broek, schoenen en sokken.
    • Smeer onbedekte lichaamsdelen (gezicht, hals, handen en enkels) in met insectenwerende middelen. Middelen waarin DEET (diethyltoluamide) zit helpen het best. Zorg dat u DEET niet in uw mond of ogen krijgt. Smeer daarom bij kinderen geen DEET op de handen.
    • Slaap onder een (geïmpregneerd) muskietennet (klamboe). Een geïmpregneerd muskietennet is doordrenkt met een antimuggenvloeistof zoals permethrine of deltamethrine. Na een half jaar, of na vier keer wassen, zijn deze middelen uitgewerkt. Dat betekent dat u uw muskietennet opnieuw moet impregneren.
    • Muskietengaas (horren) voor ramen en deuren helpt muggen buitenshuis te houden.

    Deze maatregelen zijn vooral van belang voor reizigers die extra kwetsbaar zijn (bijvoorbeeld zwangeren, ouderen of diabetici).

    Medicijnen bij knokkelkoorts

    Er bestaan geen medicijnen of injecties om knokkelkoorts te voorkomen of te genezen. Medicijnen kunnen wel helpen de klachten te verminderen.

    • Tegen de koorts en pijn kunt u paracetamol gebruiken.
    • Omdat uw bloed bij knokkelkoorts dunner kan zijn, is het verstandig om geen bloedverdunnende pijnstillers te gebruiken zoals acetylsalicylzuur, diclofenac, ibuprofen of naproxen.
    • Tegen overgeven kunt u domperidon nemen.

    Zorg ervoor dat u voldoende drinkt. Om uitdroging tegen te gaan kunt u zakjes met ORS (Oral Rehydration Salt) oplossen in gekookt water dat is afgekoeld, en er steeds wat van drinken.

    Hoe gaat het verder met knokkelkoorts?

    • Het kan een aantal weken duren totdat u van een eerste infectie hersteld bent.
    • Daarna bent u levenslang ongevoelig (immuun) voor één type denguevirus.
    • Wanneer u daarna met een ander type denguevirus besmet wordt, is de kans op een ernstig beloop (dengue hemorragische koorts) veel groter.

    Iemand met dengue hemorragische koorts moet in een ziekenhuis worden opgenomen. Zonder behandeling is er 10% kans op een dodelijke afloop; met de juiste behandeling is deze kans 1 tot 2%.

    Meer informatie over infectieziekten in het buitenland

    Voor meer informatie kunt u terecht bij het Landelijk Coördinatiecentrum voor Reizigersadvisering.

    Deze tekst is voor het laatst herzien op 1 nov 2011