Ik heb last van een koortslip

Onderwerp
Synoniemen
Herpesvirus

In het kort

  • Een koortslip is een infectie van de huid, meestal op of rond de lippen.
  • Het jeukt, brandt of doet pijn.
  • Er ontstaan blaasjes met vocht dat besmettelijk is.
  • Het herpesvirus is de oorzaak.
  • Het virus blijft altijd in het lichaam zitten.
  • Zonlicht, koorts, menstruatie of stress kunnen het virus activeren.
  • Voorkom een nieuwe koortslip met een zonnebrandmiddel en een goede weerstand.
  • Knuffel nooit een baby als u een koortslip heeft.

Wat is een koortslip?

Een koortslip is een infectie van de huid op of in de buurt van de lippen. Het kan ook op andere plekken ontstaan, zoals op de neus. Er ontstaat een plekje dat jeukt, brandt of pijn doet. Het plekje zwelt op, wordt rood en er ontstaan kleine blaasjes. Na één of twee dagen drogen de blaasjes op en ontstaan er korstjes. Na ongeveer een week is de lip weer genezen.
Een koortslip komt vaak terug, meestal op dezelfde plaats.

Waardoor ontstaat een koortslip?

Een koortslip wordt veroorzaakt door het herpesvirus. Het virus zit in het vocht van de blaasjes. Via knuffelen en kussen verspreidt het virus zich, of door gebruik van bestek, kopjes of lippenbalsem van iemand die besmet is.

De meeste kinderen krijgen het virus al als kleuter. 2 tot 12 dagen na besmetting krijgen ze blaasjes, meestal in de mond. Soms geeft het virus helemaal geen klachten.
De infectie geneest vervolgens, maar het virus verdwijnt niet uit het lichaam. Het blijft zitten in de zenuwcellen van de huid.  

Soms wordt het virus weer actief. Jeuk of een branderig gevoel op of rond de lippen is vaak het eerste teken. Het herpesvirus kan telkens opnieuw een koortslip veroorzaken. Meestal komt de koortslip op dezelfde plek terug. Zonlicht, koorts, menstruatie of stress kunnen het virus activeren.

Het virus kan via de handen of via seksueel contact ook op de geslachtsdelen komen en daar blaasjes veroorzaken.

Omgekeerd kan iemand met blaasjes op de geslachtsdelen (herpes genitalis) het herpesvirus ook via de handen of via seksueel contact op de lippen overbrengen en zo een koortslip veroorzaken. 

Kan een koortslip kwaad?

Een koortslip is lastig en pijnlijk, maar kan zelden kwaad.

Een koortslip is wel besmettelijk. Het herpesvirus in de vochtige blaasjes kunt u door zoenen of na aanraking met de vingers aan anderen geven. Zo kan het virus ook in het oog of op de geslachtsorganen (vaginaslijmvlies, eikel of voorhuid) terechtkomen en daar blaasjes veroorzaken.

Pas als de blaasjes zijn opgedroogd, kunt u het virus niet meer doorgeven. De blaasjes genezen vanzelf (zonder littekens).

Koortslip en baby's

Pasgeborenen tot de leeftijd van een maand kunnen wél ernstig ziek worden na contact met het herpesvirus. Zij kunnen dan binnen enkele dagen tot weken blaasjes op de huid of slijmvliezen krijgen. Of ze kunnen ziek worden (zonder blaasjes). Hierbij ontstaan verschijnselen als koorts, benauwdheid, slecht drinken, braken of sufheid. 

  • Zorg daarom dat u baby's niet kust als u een koortslip heeft.
  • Was uw handen goed voordat u uw kind verzorgt.

De meeste moeders hebben tijdens hun leven al een herpesinfectie gehad. Zij geven tijdens de zwangerschap via het bloed beschermende antistoffen aan de baby mee.
Moeders die zelf geen herpesvirusinfectie hebben gehad, geven hun baby geen beschermende antistoffen tegen het herpesvirus mee. In dat geval is de pasgeborene extra kwetsbaar voor een herpesinfectie.

Wat kunt u zelf doen aan een koortslip?

Raak de blaasjes niet aan en was uw handen regelmatig, zeker wanneer u de blaasjes per ongeluk toch heeft aangeraakt. Het herpesvirus blijft altijd in uw lichaam zitten. Daar is niets tegen te doen.

U kunt wel proberen te voorkomen dat u opnieuw een koortslip krijgt:

  • Gebruik een goed beschermend zonnebrandmiddel voor uw lippen.
  • Zorg voor een goede weerstand. Gezonde voeding, genoeg lichaamsbeweging en genoeg nachtrust zijn daarvoor belangrijk.

Sommige mensen vinden het prettig om bij een koortslip vaseline of zinkolie op hun lippen te smeren.

Wanneer contact opnemen met een koortslip?

Ga bij een koortslip in deze situaties naar uw huisarts :

  • De blaasjes zijn na twee weken nog niet weg.
  • De ontsteking breidt zich uit. Er zijn dan bacteriën in de blaasjes gekomen die nog een andere infectie hebben veroorzaakt. Dan is behandeling door uw huisarts nodig.
  • Uw pasgeboren baby heeft blaasjes.
  • Uw pasgeboren baby wordt enkele dagen tot weken na contact met iemand met een koortslip ziek.
Deze tekst is voor het laatst herzien op 18 dec 2014