Ik heb een hernia in de rug

Onderwerp
Synoniemen
Uitstulping tussenwervelschijf

In het kort

  • Een hernia in de rug is een uitstulping van een tussenwervelschijf.
  • Klachten door een hernia zijn:
    • pijn in één been;
    • lage scherpe rugpijn;
    • meer uitstralende pijn bij bepaalde houdingen, hoesten, niezen en persen.
  • Blijf zoveel mogelijk bewegen.
  • Tegen de pijn kunt u pijnstillers nemen.
  • Herniaklachten gaan meestal vanzelf weer over na zes tot twaalf weken.

Afbeelding rug

Wat is een hernia van de rug?

De wervelkolom bestaat uit wervels en tussenwervelschijven. Die worden bijeengehouden door banden, spieren en pezen.

Door onbekende oorzaak kan een uitstulping van een tussenwervelschijf ontstaan. Dit noemen we een hernia.

Meestal zit een hernia onder in de rug. De hernia kan op een zenuwbaan drukken en deze prikkelen of irriteren.

Hoe ontstaat een hernia in de rug?

Het is niet duidelijk hoe een hernia ontstaat. Mogelijk is overbelasting de oorzaak, maar dat is nooit bewezen.

Wat zijn de verschijnselen van een hernia in de rug?

Een hernia kan pijn in één been geven die doortrekt tot in het onderbeen, soms tot in de voet. De pijn in het been is scherp. Bepaalde houdingen of bewegingen, maar ook hoesten, niezen of persen, kunnen de uitstralende pijn oproepen of versterken.

De meeste mensen met een hernia hebben ook pijn in de onderrug.

Soms is er krachtverlies in het been of een gevoel alsof het been slaapt.

Onderzoek bij een hernia in de rug

Bij herniaklachten heeft het over het algemeen geen zin om een röntgenfoto of scan te maken.

Sommige mensen hebben hevige klachten, terwijl er op de foto of scan niets te zien is. Anderen hebben geen klachten, terwijl er op de foto of scan wel afwijkingen te zien zijn. Er is dus niet altijd een verband tussen de klachten en de afwijkingen op de foto of scan.

In de volgende situaties zal er wel een foto of scan worden gemaakt:

  • Als er misschien een andere oorzaak van de pijn is.
  • Als uw arts een hernia-operatie overweegt.

Adviezen bij een hernia van de rug

Probeer zoveel mogelijk te blijven bewegen en door te gaan met uw dagelijkse activiteiten. Maar vermijd houdingen en bewegingen die hevige pijn geven.

Kies de minst pijnlijke houding als u gaat liggen, bijvoorbeeld:

  • op uw rug met een paar kussens onder uw knieën of
  • op uw zij met half opgetrokken benen.

Als liggen de minst pijnlijke houding is, kunt u voor korte tijd bedrust nemen. Maar probeer er wel af en toe uit te komen:

  • Ga eerst op uw zij liggen.
  • Steek uw benen over de rand van het bed.
  • Druk uzelf met beide armen zijdelings omhoog.

Als u weer gaat liggen, maakt u dezelfde beweging in omgekeerde volgorde.

Dagenlang alsmaar in bed liggen is niet zinvol. Door bedrust verzwakken uw spieren en dat vertraagt het herstel.

Lukt het niet om in beweging te komen, dan kan een fysiotherapeut u hierbij begeleiden.

Medicijnen bij een hernia in de rug

Tegen de pijn door een hernia kunt u pijnstillers gebruiken. Slik ze op vaste tijden, ook al heeft u op dat moment even geen pijn. Probeer dit een paar dagen.

Heeft dit een tijd geholpen? Kijk dan of u geleidelijk aan weer zonder pijnstillers kunt.

Gebruik bij voorkeur paracetamol (4 maal per dag 1000mg).

Als dat niet helpt, zijn er andere middelen (nsaid's), zoals ibuprofen (3 maal per dag 400-600mg), diclofenac (3 maal per dag 50 mg) of naproxen (2 maal per dag 500mg). Mensen die een verhoogde kans hebben op maagklachten, krijgen een middel dat de maag beschermt tegen nsaid’s. Mensen met hart-, vaat- en nierproblemen en mensen boven de 70 jaar moeten extra voorzichtig zijn met nsaid’s slikken.

Hoe gaat het verder met een hernia in de rug?

Herniaklachten gaan meestal vanzelf weer over. Na zes tot twaalf weken kunt u weer dezelfde dingen doen als daarvoor. Ook al verdwijnen de beenklachten, de rugpijn kan blijven of terugkomen. Als u eenmaal een hernia heeft gehad, kunnen de klachten terugkomen.

Hebben uw klachten te maken met uw werk? Misschien zijn er aanpassingen mogelijk, zodat uw rug minder belast wordt. Bijvoorbeeld door:

  • de inrichting van uw werkplek te veranderen (de hoogte van uw stoel, tafel of computer);
  • hulpmiddelen te gebruiken;
  • de taken anders te verdelen.

Bespreek dit dan ook met uw leidinggevende en/of de bedrijfsarts.

Worden uw klachten snel erger? Of zijn ze niet (genoeg) verminderd na ongeveer zes weken? Dan kan de huisarts overwegen om u door te verwijzen naar een specialist. Blijkt dan uit verder onderzoek dat er een hernia is? Dan beoordeelt de specialist of een operatie kans op (verdere) verbetering biedt.

Hoe de klachten verlopen met of zonder operatie is niet goed te voorspellen. Hoe ernstiger de klachten, hoe meer kans dat de operatie verbetering zal opleveren.

Na een hernia-operatie duurt het herstel één tot twee maanden.

Wanneer contact met uw huisarts bij een hernia in de rug?

Bel bij een hernia in de rug direct uw huisarts: 

  • als u plotseling minder kracht heeft in uw been (op uw tenen of hak staan lukt niet meer);
  • als er een doof gevoel ontstaat in uw liezen en rond de anus;
  • als u niet meer kunt plassen;
  • als u de plas niet meer kunt ophouden.

Meer informatie over hernia in de rug

De informatie over hernia in de rug is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Lumbosacraal radiculair syndroom.

Deze tekst is voor het laatst herzien op 1 nov 2011