Ik heb een verstuikte enkel

Onderwerp
Synoniemen
Enkeldistorsie, Verzwikte enkel

In het kort

  • Bij een verstuiking klapt uw voet plotseling naar binnen.
  • De enkelband rekt uit of scheurt in, de enkel wordt dik.
  • Leg de enkel direct hoog en koel met ijsblokjes in een plastic zak of een 'ice-pack'.
  • Probeer snel of het lopen weer gaat. Lopen bevordert het herstel.
  • Een verstuikte enkel of gescheurde enkelband geneest vanzelf.
  • Ga naar uw huisarts als u niet zonder steun vier stappen kunt lopen of als de pijn of de zwelling na vier of vijf dagen nog niet zijn verminderd.

Wat is een verstuikte enkel?

Bij een verstuiking van de enkel klapt uw voet plotseling naar binnen. De band aan de buitenkant van uw enkel (de enkelband) komt onder spanning te staan en rekt uit en/of scheurt in. Hierbij ontstaan kleine scheurtjes in de enkelband en er scheuren ook wat bloedvaatjes. Het gevolg is een pijnlijke en dikke enkel. Het komt zelden voor dat de enkelband helemaal doorscheurt.

Oorzaken van een verstuikte enkel

Een verstuikte enkel kan ontstaan als u zich verstapt en de voet zijwaarts kantelt. De kans hierop is groter:

  • Bij een verminderd gevoel voor evenwicht.
  • Bij wandelen, lopen of sporten op ongelijke grond (of als u een kuil, trapje of stoeprand niet gezien heeft)
  • Bij sporten waarbij mensen tegenelkaar botsen zoals volleybal of voetbal.
  • Bij mensen die al eerder een verstuikte enkel hebben gehad.

Wat zijn de verschijnselen van een verstuikte enkel?

  • U voelt plotseling een scherpe pijn, meestal aan de buitenkant van de enkel. De ergste pijn wordt na een paar minuten minder, waarna u vaak al weer voorzichtig kunt lopen. Het blijft wel een periode pijnlijk om op uw voet te staan.
  • Na de verstuiking kan uw enkel snel gaan zwellen. Er ontstaat een balvormige blauwe plek, meestal aan de buitenzijde van de enkel. De blauwe kleur ontstaat door de bloeduitstorting onder de huid. Na een tijdje neemt de zwelling af en zakt het bloed naar de lagere delen van uw voet. Dan kunnen de hiel, de buitenste voetrand en de tenen ook blauw worden, en later groen en geel.

  • Direct na de verstuiking van een enkel is het vaak nog onduidelijk of de enkelband verstuikt of (in)gescheurd is. De adviezen zijn in beide gevallen hetzelfde.

  • Wanneer u direct na het verstuiken van uw enkel onmogelijk vier stappen zonder hulp kunt lopen, dan heeft u misschien wel iets gebroken.

Wat kunt u zelf doen bij een verstuikte enkel?

  • Direct na de verstuiking kunt u de enkel hoog leggen en koelen met ijsblokjes in een plastic zak of met een zogenaamd 'ice-pack'. Wikkel het ijs in een theedoek om te voorkomen dat de huid bevriest. Dit kan de klachten verlichten.
  • Een drukverband kan wat stevigheid geven, maar het versnelt de genezing niet.
  • Probeer snel of het lopen weer gaat. Lopen bevordert het herstel.
  • Voorkom dat u uw enkel opnieuw zwikt. Zet bij het lopen uw voet steeds recht naar voren.
  • Als lopen de pijn flink verergert, kunt u beter stoppen en het de volgende dag opnieuw proberen.
  • Beweeg regelmatig uw voet heen en weer, ook als u zit of ligt. Zo voorkomt u dat het enkelgewricht stijf wordt.
  • Ook fietsen is een goede manier om uw enkel te oefenen.
  • Voer bij het sporten de belasting geleidelijk op. Hervat niet te vlug een sport waar de kans op zwikken extra groot is (bijvoorbeeld veldsport op onregelmatig terrein).

Medicijnen bij een verstuikte enkel

  • Bij veel pijn (u slaapt er bijvoorbeeld slecht van) kunt u eventueel paracetamol gebruiken. Als de pijn steeds terugkomt, kunt u de pijnstiller het beste met een vaste regelmaat innemen. Zo nodig tot 4 maal per dag 1000 mg paracetamol, gedurende een of twee weken.
  • Als dat onvoldoende helpt, kunt u in overleg een andere pijnstiller proberen, zoals ibuprofen, diclofenac of naproxen. Deze zogenaamde NSAID’s verminderen de pijn maar zullen herstel niet versnellen. NSAID's kunnen maagklachten geven en de werking van sommige andere medicijnen beïnvloeden. Mensen met hart-, vaat- en nierproblemen en mensen boven de 70 jaar moeten extra voorzichtig zijn met het gebruik van NSAID’s.

Hoe gaat het verder met een verstuikte enkel?

  • Een verstuikte enkel of (in)gescheurde enkelband geneest vanzelf.
  • De eerste dagen kan de enkel flink pijnlijk en gezwollen zijn. Het lopen gaat dan moeilijk.
  • Na drie of vier dagen wordt de pijn minder en kunt u de voet weer wat meer gaan gebruiken.
  • Meestal kunt u na twee weken weer gewoon lopen, fietsen en springen.
  • Als de enkelband is gescheurd, kan het herstel langer duren. Het duurt dan ten minste twee (vaak wel meer) weken voordat u weer kunt lopen en fietsen. Soms duurt het een aantal maanden voordat u weer echt kunt sporten.
  • Bij een gescheurde enkelband kan een behandelng met een speciale bandage (enkeltape) of een enkelbrace het herstel ondersteunen. Deze bandage wordt pas aangelegd als de enkel niet meer gezwollen is.
  • Als de enkel bijna is genezen, kan het tijdens of na een inspanning nog wel wat pijn doen of iets opzwellen. Dat kan geen kwaad. U hoeft de enkel daarom niet te ontzien.

Wanneer contact opnemen bij een verstuikte enkel?

Neem contact op met uw huisarts:

  • Wanneer u direct na het verstuiken van uw enkel onmogelijk vier stappen zonder hulp kunt lopen. Misschien heeft u dan wel iets gebroken.
  • Als de pijn of de zwelling na vier of vijf dagen nog niet minder wordt.

Meer informatie over een verstuikte enkel

Meer informatie over hoe u blessures kunt voorkomen en oefeningen bij een verstuikte enkel vindt u op sportzorg.nl en voorkomblessures.nl.

U kunt ook gebruik maken van de app 'Versterk je enkel' voor iPhone of Android.

De informatie over een verstuikte enkel is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Enkelbandletsel.

Deze tekst is voor het laatst herzien op 27 jul 2012