Ik heb een verstuikte enkel

Onderwerp
Synoniemen
Enkeldistorsie, Verzwikte enkel, Gescheurde enkelband

In het kort

  • Bij een verstuiking klapt uw voet plotseling naar binnen.
  • De enkelband rekt uit of scheurt in, de enkel wordt dik.
  • Leg de enkel direct hoog en koel met ijsblokjes in een plastic zak of een 'ice-pack'.
  • Probeer snel of het lopen weer gaat. Lopen bevordert het herstel.
  • Een verstuikte enkel of gescheurde enkelband geneest vanzelf.
  • Ga naar uw huisarts:
    • als u zonder steun niet 4 stappen kunt lopen (de enkel is dan misschien gebroken)
    • of als de pijn en/of de zwelling na 4 dagen nog niet zijn verminderd.

Wat is een verstuikte enkel?

Bij een verstuiking van de enkel klapt uw voet plotseling naar binnen. De band aan de buitenkant van uw enkel (de enkelband) komt onder spanning te staan en rekt uit en/of scheurt in. Hierbij ontstaan kleine scheurtjes in de enkelband en er scheuren ook wat bloedvaatjes. Het gevolg is een pijnlijke en dikke enkel. Het komt zelden voor dat de enkelband helemaal doorscheurt.

Wat zijn de verschijnselen van een verstuikte enkel?

  • U voelt plotseling een scherpe pijn, meestal aan de buitenkant van de enkel. De ergste pijn wordt na een paar minuten minder, waarna u vaak al weer voorzichtig kunt lopen. Het blijft wel een periode pijnlijk om op uw voet te staan.
  • Na de verstuiking kan uw enkel snel gaan zwellen. Er ontstaat een balvormige blauwe plek, meestal aan de buitenzijde van de enkel. De blauwe kleur ontstaat door de bloeduitstorting onder de huid. Na een tijdje neemt de zwelling af en zakt het bloed naar de lagere delen van uw voet. Dan kunnen de hiel, de buitenste voetrand en de tenen ook blauw worden, en later groen en geel.

  • Direct na de verstuiking van een enkel is het vaak nog onduidelijk of de enkelband verstuikt of (in)gescheurd is. De adviezen zijn in beide gevallen hetzelfde.

  • Wanneer u direct na het verstuiken van uw enkel onmogelijk 4 stappen zonder hulp kunt lopen, dan heeft u misschien wel iets gebroken.

Oorzaken van een verstuikte enkel

Een verstuikte enkel kan ontstaan als u zich verstapt en de voet zijwaarts kantelt. Dit kan iedereen overkomen, bijvoorbeeld als u een kuil, trapje of stoeprand niet gezien heeft. 

De kans is groter:

  • bij een verminderd gevoel voor evenwicht
  • bij wandelen, lopen of sporten op ongelijke grond
  • bij sporten waarbij mensen tegenelkaar botsen, zoals volleybal of voetbal
  • bij mensen die al eerder een verstuikte enkel hebben gehad

Wat kunt u zelf doen bij een verstuikte enkel?

  • Direct na een verstuiking kunt u de enkel hoog leggen.
  • Koel ook meteen met ijsblokjes in een plastic zak of met een 'ice-pack'. Wikkel het ijs in een theedoek om te voorkomen dat de huid bevriest. Hoog leggen en koelen kan de klachten verlichten.
  • Een drukverband kan wat stevigheid geven, maar het versnelt de genezing niet.
  • Probeer snel of het lopen weer gaat. Lopen bevordert het herstel.
  • Voorkom dat u uw enkel opnieuw zwikt. Zet bij het lopen uw voet steeds recht naar voren.
  • Verergert lopen de pijn flink? Dan kunt u beter stoppen. Probeer het de volgende dag opnieuw.
  • Beweeg uw voet regelmatig heen en weer, ook als u zit of ligt. Zo voorkomt u dat het enkelgewricht stijf wordt.
  • Ook fietsen is een goede manier om uw enkel te oefenen.
  • Voer bij het sporten de belasting geleidelijk op. Hervat niet te vlug een sport waarbij de kans op zwikken extra groot is (bijvoorbeeld veldsport op onregelmatig terrein).

Medicijnen bij een verstuikte enkel

  • Bij veel pijn (u slaapt er bijvoorbeeld slecht van) kunt u eventueel paracetamol gebruiken. Als de pijn steeds terugkomt, kunt u de pijnstiller het beste met een vaste regelmaat innemen. Zo nodig tot 4 maal per dag 1000 mg paracetamol, gedurende 1 of 2 weken.
  • Als dat onvoldoende helpt, kunt u in overleg met uw huisarts een andere pijnstiller proberen, zoals ibuprofen, diclofenac of naproxen. Deze NSAID’s verminderen de pijn, maar zullen het herstel niet versnellen. NSAID's kunnen maagklachten geven en de werking van sommige andere medicijnen beïnvloeden. Mensen met hart-, vaat- en nierproblemen en mensen boven de 70 jaar moeten extra voorzichtig zijn met het gebruik van NSAID’s.

Naproxen is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht. Bovendien bij koliekpijn, hoofdpijn, migraine en menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose (versleten gewrichten), spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Bron: Apotheek.nl

Diclofenac is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID's genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht.

Bovendien bij koliekpijn, menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies, migraine en hoofdpijn. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose (versleten gewrichten), spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Bron: Apotheek.nl

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn zoals, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn, artrose (versleten gewrichten), spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

Bron: Apotheek.nl

Ibuprofen is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht. Bovendien bij migraine, hoofdpijn en menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose (versleten gewrichten), spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Bron: Apotheek.nl

Hoe gaat het verder met een verstuikte enkel?

  • Een verstuikte enkel of (in)gescheurde enkelband geneest vanzelf.
  • De eerste dagen kan de enkel flink pijnlijk en gezwollen zijn. Het lopen gaat dan moeilijk.
  • Na 3 of 4 dagen wordt de pijn minder en kunt u de voet weer wat meer gaan gebruiken.
  • Meestal kunt u na 2 weken weer gewoon lopen, fietsen en springen.
  • Als de enkelband is gescheurd, kan het herstel langer duren. Het duurt dan ten minste 2 (vaak wel meer) weken voordat u weer kunt lopen en fietsen. Soms duurt het een aantal maanden voordat u weer echt kunt sporten.
  • Bij een gescheurde enkelband kan een behandelng met een speciale bandage (enkeltape) of een enkelbrace het herstel ondersteunen. Deze bandage wordt pas aangelegd als de enkel niet meer gezwollen is.
  • Als de enkel bijna is genezen, kan het tijdens of na een inspanning nog wel wat pijn doen of iets opzwellen. Dat kan geen kwaad. U hoeft de enkel daarom niet te ontzien.

Wanneer contact opnemen bij een verstuikte enkel?

Neem contact op met uw huisarts:

  • wanneer u direct na het verstuiken van uw enkel onmogelijk 4 stappen zonder hulp kunt lopen. Misschien heeft u dan wel iets gebroken
  • als de pijn of de zwelling na 4 dagen nog niet minder wordt

Meer informatie over een verstuikte enkel

Meer informatie over hoe u blessures kunt voorkomen en oefeningen bij een verstuikte enkel vindt u op sportzorg.nl en voorkomblessures.nl.

U kunt ook gebruik maken van de app 'Versterk je enkel' voor iPhone of Android.

De informatie over een verstuikte enkel is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Enkelbandletsel.

Deze tekst is voor het laatst herzien op 27 jul 2012