Ik ben in de overgang

menopauze

peri-menopauze

In het kort

De overgang is een aantal jaren rondom je laatste ongesteldheid.
Je merkt dat er meer of minder tijd komt tussen je ongesteldheid.
Ook kun je erger ongesteld worden met meer bloedverlies.
Je kunt het opeens heel warm krijgen en zweten. Dit zijn opvliegers.
Je kunt klachten van je vagina hebben, zoals jeuk, droogheid of meer vocht en slijm.

Wat is de overgang?

De overgang is een aantal jaren rondom je laatste ongesteldheid. Je lichaam verandert van vruchtbaar naar niet meer vruchtbaar.

Vaak worden 'overgang', 'menopauze' en 'perimenopauze' door elkaar gebruikt. Toch is het niet hetzelfde:

De menopauze is je laatste ongesteldheid. Gemiddeld is dat bij vrouwen als ze 51 jaar zijn.
De peri-menopauze is de periode voor de menopauze waarin je ongesteldheid verandert, tot 1 jaar na je laatste menstruatie.
De overgang zijn de jaren rondom je laatste ongesteldheid.

De overgang kan beginnen als je tussen de 40 en 60 jaar oud bent.

1 op de 100 vrouwen komt te vroeg in de overgang, voor ze 40 jaar zijn.

Wat merk je van de overgang?

Dit kun je merken in de overgang:

Verandering in ongesteld zijn

Er zit meer of minder tijd tussen je ongesteldheid dan je gewend was.
Je bent langer of korter ongesteld.
Je kunt erger ongesteld worden en meer bloed verliezen. Bij sommige vrouwen wordt het bloedverlies minder.
Ook andere klachten bij je ongesteldheid kunnen veranderen. Zoals buikpijn, rugpijn of hoofdpijn. Je kunt hier voor het eerst last van hebben. Of de klachten kunnen erger worden dan eerder, of minder erg.

Warmte-aanvallen (opvliegers)

8 van de 10 vrouwen hebben warmte-aanvallen: opvliegers.
Ze komen opeens en duren meestal een paar minuten.
Je krijgt het opeens heel warm.
Je gezicht, hals en borst kunnen rood worden.
Je kunt opeens veel gaan zweten. Ook 's nachts.

Klachten van je vagina

Ongeveer 3 van de 10 vrouwen hebben hier last van.
De huid van je vagina wordt dunner. Dit kan zorgen voor jeuk, droogheid of meer vocht en slijm.
Het duurt langer voor je vagina vochtig wordt als je zin in seks hebt.

Andere overgangsklachten

De veranderingen in hormonen kunnen voor meer klachten zorgen:

Extra klachten in de overgang

Overgangsklachten kunnen weer zorgen voor andere klachten:

Door veel bloedverlies: Je kunt bloedarmoede krijgen. Klachten zijn bijvoorbeeld moe zijn of duizelig zijn.
Door opvliegers en veel zweten 's nachts: Je slaapt misschien slecht. Daardoor kun je je moe, somber, verdrietig of snel boos voelen.
Door opvliegers overdag: Je kunt bang zijn dat het gebeurt op een onhandig moment. Je kunt je onzeker voelen.
Door langzamer vochtig worden van je vagina: Je hebt misschien te snel seks, als je vagina nog niet vochtig is. Dat kan pijn doen. Daardoor heb je misschien minder zin in seks.

Sommige vrouwen hebben ook:

pijn in je gewrichten of spieren
angst, depressie of andere psychische klachten
last van vaker dingen vergeten

Het is niet duidelijk of deze klachten door de overgang komen. Ze kunnen ook komen door ouder worden of andere veranderingen in je leven.
Heb je al een keer een depressie gehad? Dan heb je meer kans om in de overgang weer een depressie te krijgen.

Hoe ontstaat de overgang?

Je hebt een bepaald aantal eicellen. Elke maand wordt er een eicel rijp. Die komt los uit je eierstok. Tussen de leeftijd van 40 en 60 jaar zijn de eicellen op. Of ze worden niet meer rijp.

Er komt dan geen eicel meer los uit de eierstok. Daardoor maakt je lichaam minder vrouwelijk hormoon: oestrogeen. Dit geeft deze veranderingen:

Het slijmvlies van je baarmoeder groeit anders dan eerst. Sneller of langzamer.
Je wordt daarom vaker of minder vaak ongesteld.
Het warmte-centrum van je hersenen regelt je temperatuur. Dat warmte-centrum moet wennen aan minder oestrogeen. Je lichaam krijgt soms opeens seintjes dat het moet opwarmen, terwijl dat niet zo is.
De bloedvaten van je huid gaan dan meer open staan. Dat geeft een warm gevoel, roodheid en zweten.

Jonger dan 40 en in de overgang

Een vroege overgang (jonger dan 40 jaar) kan komen:

door iets erfelijks: je hebt bijvoorbeeld een fout in een gen waardoor je vroeger in de overgang komt
door een behandeling met chemotherapie of bestraling
als je eierstokken zijn weggehaald
door een ontsteking van de bijnier, zoals de ziekte van Addison. Dit komt bijna nooit voor.

Meestal is het niet duidelijk waar een vroege overgang door komt.

Kun je met een bloedtest weten of je in de overgang bent?

Het heeft geen zin om je bloed te laten testen om te weten of je in de overgang bent.

Dat getal is niet betrouwbaar. Je kunt er dus niets mee.

Voorbehoedmiddel in de overgang

Ook als je nog maar soms ongesteld bent, kun je nog zwanger worden.

Als je niet zwanger wilt worden, gebruik dan een voorbehoedmiddel. Zoals condooms of een spiraaltje. Gebruik dit tot 1 jaar na je laatste ongesteldheid.

Je kunt stoppen met een voorbehoedmiddel als je 52 jaar bent. Het komt bijna nooit voor dat vrouwen dan nog zwanger worden.

Adviezen in de overgang

Kijk voor adviezen en behandelingen bij:

Video

Filmbestand mp4, 79mb
Geluidsbestand voor als je slecht ziet of blind bent mp3, 5mb
Ondertitelingsbestand srt 3kb
In deze video zie je huisarts Jacqueline Hordijk. Er staat in beeld: De overgang: je goed voelen. Jacqueline legt uit wat je kunt doen om je goed te blijven voelen in de overgang.
Tijdens de uitleg zie je plaatjes van klachten. Je ziet een vrouw die zweet door opvliegers. Ook zie je tekeningen van een droge vagina en veel bloedverlies. Daarna zie je een vrouw die dingen vergeet, somber is en stress heeft.
Daarna geeft de huisarts tips. Een klok laat zien dat je elke dag een half uur moet bewegen. Je ziet vrouwen die wandelen, hardlopen, dansen en tuinieren. Ook zie je gezond eten met veel ijzer. Bijvoorbeeld volkorenbrood, pasta, groene groenten, gedroogd fruit, bonen en vlees. Daarna zie je fruit met vitamine C , zoals sinaasappel en kiwi. Een plaatje laat zien dat je beter geen alcohol kunt drinken.
Je ziet een vrouw in bed die zweet door opvliegers. Voor tips over slapen, stress en je vagina wijst de huisarts naar andere filmpjes. Ook zie je vrouwen die praten over hun klachten. Daarna zie je een rood kruis door kruiden en pillen voor de overgang. Dit laat zien dat je die beter niet kunt gebruiken.
De video eindigt met de titel De overgang: je goed voelen. Daarbij zie je de logo’s van Thuisarts en het NHG.

vitamine C

Vitamine C heet ook wel ascorbinezuur. Het is nodig voor veel belangrijke processen in het lichaam.

Ons lichaam kan vitamine C niet zelf maken. Daarom moeten we het binnenkrijgen via ons voedsel, via aardappelen, groente en fruit. Vitamine C wordt in kleine beetjes uitgeplast. Om gezond te blijven zijn daarom steeds nieuwe vitamines uit voedsel nodig.

Extra vitamine C werkt bij een gebrek aan vitamine C en bij een bepaalde vorm van bloedarmoede. Hoge doseringen vitamine C worden ook gebruikt bij verkoudheid, griep, kanker en om wonden sneller te genezen. Maar het is niet bewezen of vitamine C goed werkt bij deze toepassingen.

In sommige gevallen kan een arts ook vitamine C voorschrijven aan personen die hun pols hebben gebroken. Dan zou vitamine C de aandoening 'posttraumatische dystrofie' kunnen voorkomen.

Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.
© 2012-2026 NHG | Gebruiksvoorwaarden

Bekijk de video De overgang: je goed voelen op Thuisarts

Hoe gaat het verder in de overgang?

5 jaar na je laatste ongesteldheid worden de klachten meestal minder.

In die jaren worden je botten zwakker. Kijk bij botontkalking voor adviezen om sterke botten te houden.

Ook heb je iets meer kans op ziekten van je hart en bloedvaten. Bekijk hier filmpjes over hoe je de kans om ziek te worden kleiner kunt maken. Je kunt dit ook met je huisarts bespreken.

Wanneer bel je de huisarts in de overgang?

Maak een afspraak met jouw huisarts bij 1 of meer van deze klachten:

Je bent heftig ongesteld.
De kans is groot dat het door de overgang komt. Maar soms komt het door bijvoorbeeld een vleesboom.
Je hebt overgangsklachten en bent jonger dan 40 jaar.
Je bent al langer dan 1 jaar niet meer ongesteld en er komt bloed uit je vagina.
Je hebt veel last van opvliegers en andere klachten door de overgang.

Meer informatie over de overgang

Contact met vrouwen die ook in de overgang zijn: Stichting Vuurvrouw.
De vereniging van gynaecologen (NVOG) heeft 3 films over de overgang.

Over deze tekst

Artsen en tekstschrijvers van Thuisarts hebben deze informatie gemaakt met

Lees wie de informatie van Thuisarts maakt.
Lees wat een richtlijn is en hoe die wordt gemaakt.

Heeft deze informatie je geholpen?

Deze informatie is goedgekeurd door artsen.
Laatst gewijzigd: 17 aug 2026