Ik heb onbeschermd seks gehad

Onderwerp
Synoniemen
Voorbehoedmiddelen, Zwangerschap voorkomen

In het kort

  • Onbeschermde seks geeft kans op een soa en op een zwangerschap.
  • De morning-afterpil  kan zwangerschap voorkomen.
  • Deze koopt u bij de apotheek en drogist, zonder recept van de huisarts.   
  • Slik de morning-afterpil het liefst binnen 12 uur na de seks, in ieder geval binnen 3 dagen.
  • Hoe eerder u de morning-afterpil slikt, hoe kleiner de kans om toch zwanger te worden.
  • Tot 5 dagen na onbeschermde seks kan het plaatsen van een koperspiraal een zwangerschap voorkomen.

Onbeschermd seks gehad?

U heeft onbeschermde seks gehad als u seks heeft gehad en:

  • u heeft geen voorbehoedmiddel gebruikt

    Ook als u regelmatig menstrueert, weet u nooit zeker wanneer de eisprong is. Een eitje kan ineens vroeger of later dan 'normaal' vrijkomen. Het is dus moeilijk in te schatten hoeveel risico u neemt als u zonder voorbehoedmiddel seks heeft gehad.
  • het voorbehoedmiddel dat u gebruikt, werkt niet goed. Dit is zo:
    • als het condoom is gescheurd
    • als u 2 keer achter elkaar de anticonceptiepil bent vergeten
    • als u medicijnen gebruikt waardoor de pil niet meer goed werkt
    • als u heeft overgegeven na het slikken van de pil

Door onbeschermde seks kunt u zwanger raken en een soa krijgen.

Hoe kan ik me tegen zwangerschap beschermen na onbeschermde seks?

Oplossingen tegen zwangerschap na onbeschermde seks:

Binnen 3 dagen: de morning-afterpil

U kunt zich tegen zwangerschap beschermen door binnen 3 dagen (72 uur) na het onbeschermde vrijen de morning-afterpil in te nemen. De morning-afterpil bevat een hormoon (levonorgestrel). Dit hormoon voorkomt dat een bevruchte eicel zich in de baarmoeder kan innestelen.

De morning-afterpil kunt u zonder recept kopen bij de apotheek. Op sense.nl vindt u snel een apotheek in de buurt.

  • Hoe eerder u de morning-afterpil neemt, hoe beter.
  • Hoe eerder u de morning-afterpil neemt, hoe kleiner de kans op zwangerschap.
    • Als u binnen 12 uur na onbeschermde seks de morning-afterpil slikt is de kans op zwangerschap 0,5% (= 1 van de 200 vrouwen wordt toch zwanger).
    • Na die 12 uur is de kans op zwangerschap 2% (= 2 van de 100 vrouwen worden toch zwanger).

Let op:

Gebruikt u medicijnen tegen epilepsie, tuberculose of hiv, of gebruikt u sint-janskruid? De morning-afterpil werkt dan minder goed. Eventueel kunt u dan het dubbele aantal tabletten gebruiken. Maar ook zo blijft het onzeker of de morning-afterpil wel helpt. U loopt het minste kans op een zwangerschap met een morning-afterspiraal (een koperspiraal). Maak met uw huisarts een afspraak om binnen 5 dagen zo'n spiraal te laten plaatsen.

Geeft u borstvoeding? Dan moet u na het innemen van de morning-afterpil 8 uur wachten voordat u weer borstvoeding geeft. (In de tussentijd kunt u melk geven die u voor het innemen van de morning-afterpil afgekolfd heeft.)

De morning-afterpil beschermt niet tegen seksueel overdraagbare aandoeningen (soa). Alleen het condoom beschermt tegen de meeste soa.


Tussen 3 en 5 dagen: een spiraaltje of een ander soort morning-afterpil

Bent u te laat voor de morning-afterpil met levonorgestrel en heeft u de afgelopen 5 dagen onbeschermde seks gehad?

  • Dan kunt u eventueel een spiraal laten plaatsen om een zwangerschap alsnog te voorkomen. Dit morning-afterspiraal is een koperspiraal. Bel met uw huisarts om te overleggen of dat nodig is.
    De huisarts plaatst het spiraal in de baarmoeder. Dit kan tot 5 dagen na de onbeschermde seks. Het spiraal zorgt ervoor dat een vruchtje zich niet kan innestelen. Zo wordt een zwangerschap voorkomen. Het morning-afterspiraaltje is betrouwbaarder dan de morning-afterpil, de kans op zwangerschap is bijna 0.
  • Een andere oplossing tussen 3 en 5 dagen is een nieuw soort morning-afterpil (met de stof ulipristal in plaats van levonorgestel). Ook deze morning-afterpil kunt u zonder recept bij de apotheek kopen. 


Is de onbeschermde seks langer dan 5 dagen geleden?

Dan kunt u geen morning-afterpil of spiraal meer gebruiken. U moet dan afwachten of u zwanger bent geworden of niet. Als u ongewenst zwanger bent, komt u voor de keus te staan of u het kind wilt houden of niet.

Dit medicijn is een morning-afterpil. Het bevat het vrouwelijk progestageen hormoon levonorgestrel.

De morning-afterpil wordt gebruikt als noodanticonceptie (morning-afterpil).

Bron: Apotheek.nl

Sint-janskruid heeft een antidepressieve werking.

Net als de andere medicijnen tegen depressiviteit beïnvloedt sint-janskruid de lichaamseigen stoffen in de hersenen die een rol spelen bij stemmingen en emoties. Hoe het precies werkt is nog niet helemaal bekend.

Let op! Alleen bij de medicijnen die zijn geregistreerd als geneesmiddel, is de werkzaamheid onderzocht. De kruidenmiddelen met sint-janskruid niet (zie ook de rubriek 'Hoe te verkrijgen; recept nodig en welke toedieningsvormen' onderaan deze tekst).

Sint-janskruid wordt gebruikt bij depressie.

Bron: Apotheek.nl

Ulipristal is een vrouwelijk geslachtshormoon, namelijk een progestageenhormoon. Progestageenhormonen hebben ongeveer een zelfde werking als het natuurlijke progesteron.

Ulipristal is een morning-afterpil. De morning-afterpil wordt gebruikt als noodanticonceptie. Ook wordt het soms voorgeschreven als behandeling van vleesbomen in de baarmoeder.

Bron: Apotheek.nl

Wat zijn de bijwerkingen van de morningafterpil en het spiraaltje?

U kunt van de morningafterpil misselijk worden. Sommige vrouwen moeten overgeven of krijgen tijdelijk hoofdpijn of gespannen borsten. Deze bijwerkingen verdwijnen na 2 dagen.
Na de morningafterpil kan uw volgende menstruatie op een andere dag beginnen dan u gewend bent. De bloeding kan ook wat heviger zijn dan normaal.

Van het spiraaltje kunt u tijdens of na plaatsing wat pijn krijgen in uw onderbuik. U kunt ook wat bloedverlies krijgen. Slik ruim een uur voor het plaatsen eventueel een NSAID: ibuprofen, naproxen of diclofenac.

Naproxen is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht. Bovendien bij koliekpijn, hoofdpijn, migraine en menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose (versleten gewrichten), spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Bron: Apotheek.nl

Diclofenac is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID's genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht.

Bovendien bij koliekpijn, menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies, migraine en hoofdpijn. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose (versleten gewrichten), spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Bron: Apotheek.nl

Ibuprofen is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht. Bovendien bij migraine, hoofdpijn en menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose (versleten gewrichten), spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Bron: Apotheek.nl

Hoe gaat het verder na onbeschermde seks?

De morningafterpil beschermt niet tegen een volgende keer dat u seks hebt.

  • Gebruik dus een voorbehoedmiddel als u weer wilt vrijen en niet zwanger wilt worden.
  • Het enige voorbehoedmiddel dat een soa voorkomt, is een condoom.

Doe een zwangerschapstest:

  • als uw eerste menstruatie na de onbeschermde seks meer dan 7 dagen te laat is
  • als die eerste menstruatie veel minder is dan normaal
  • als u om andere redenen toch denkt dat u zwanger bent

Bent u (ongewenst) zwanger, maak dan een afspraak bij uw huisarts. U kunt met uw huisarts bespreken of u het kind nu toch wilt houden of niet.  

Wanneer contact opnemen na onbeschermde seks?

De morning-afterpil kunt u zelf kopen bij de drogist of apotheek. U hoeft niet eerst naar de huisarts en u heeft geen recept nodig.

Bel uw huisartspraktijk of huisartsenpost wél in deze situaties:

  • U moet overgeven binnen 4 uur na het innemen van de morning-afterpil of u heeft waterdunne diarree. De morning-afterpil is dan niet betrouwbaar. Het is verstandig een extra morning-afterpil in te nemen, plus een medicijn (zetpil) om overgeven te voorkomen.
  • U bent te laat voor de morning-afterpil. Dan kunt u eventueel een spiraal laten plaatsen om een zwangerschap te voorkomen. 
  • U heeft zonder condoom seks gehad en uw partner heeft misschien een seksueel overdraagbare ziekte  (bijvoorbeeld chlamydia).
  • U heeft ongewenst seksueel contact gehad. Op de praktijk kunt u altijd terecht voor een vertrouwelijk gesprek, advies en ondersteuning.

Meer informatie over anticonceptie

Meer informatie over voorbehoedmiddelen en veilig vrijen vindt u op:

De informatie over anticonceptie is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Anticonceptie.

Deze tekst is voor het laatst herzien op 9 aug 2016