Mijn naaste denkt aan zelfdoding

In het kort

In het kort

  • Het idee dat iemand van wie u houdt denkt aan zelfdoding is een zware emotionele belasting.
  • Praat erover en luister.
  • Help met praktische dingen, zoals koken of de administratie.
  • Help om hulp te zoeken.
  • Bel 112 bij direct gevaar.
  • Het is niet raar om ook voor uzelf hulp te vragen.
Wat merk ik

Hoe merkt u dat uw naaste aan zelfdoding denkt?

Als naaste merkt u vaak als eerste dat iemand denkt aan de dood. Diegene zoekt ook eerder steun bij iemand dichtbij dan bij een hulpverlener. U bent daardoor als partner, vriend of familielid belangrijk.

Sommige situaties maken de kans groter dat iemand aan zelfdoding gaat denken. Let daarom extra op als uw naaste te maken heeft met:

  • een ernstige psychische aandoening, met name depressie, hallucinaties en/of wanen
  • een groot verlies, bijvoorbeeld van een dierbare, maar ook verlies van werk of gezondheid
  • een ingrijpende (traumatische) gebeurtenis, bijvoorbeeld een ongeluk of geweld
  • een verandering in de behandeling, bijvoorbeeld een nieuwe behandelaar of weer naar huis gaan na een opname
  • onverwachte veranderingen
  • psychische klachten die steeds erger worden of niet verminderen

Misschien zegt of doet uw naaste dingen waaruit blijkt dat hij/zij wanhopig is. Bijvoorbeeld als hij/zij zichzelf pijn doet (zelfbeschadiging). Dit kunnen signalen zijn dat iemand hulp nodig heeft. Van u en/of van een hulpverlener.

Begeleiding

Wat kunt u doen voor uw naaste?

Dit kunt u zelf doen:

  • Probeer erover te praten. Durf vragen te stellen aan uw naaste: met welke problemen, gedachten en gevoelens zit je?
  • Luister. Probeer te begrijpen wat er in de ander omgaat.
  • Geef geen oordeel. Het is heel naar dat iemand gedachten aan de dood heeft, maar dat kun je niet verbieden.
  • Kom niet meteen met oplossingen of tips. Het is logisch dat u wilt helpen, maar het kan iemand het gevoel geven dat u het probleem niet serieus genoeg neemt en denkt dat u het ‘wel even oplost’.
  • Wees beschikbaar, neem de tijd, wees warm en liefdevol. Ga letterlijk naast iemand zitten als dat gaat.
  • Ga samen na waaraan je kunt merken dat het slechter met uw naaste gaat. Wat doet of zegt degene als hij/zij (weer) sterkere gedachten aan doodgaan krijgt?
  • Blijf vragen naar gedachten aan zelfdoding, ook in latere fasen. Wacht niet af tot iemand er zelf mee komt, of tot er een crisis is.
  • Help met praktische dingen: bijvoorbeeld eten maken of de administratie doen.
  • Vraag of iemand wil praten of liever iets anders wil: bijvoorbeeld samen een wandeling maken, muziek luisteren of juist stil zijn en niets hoeven.
  • Probeer te voorkomen dat uw naaste drank of drugs neemt. Drank en drugs vergroten namelijk de kans dat iemand iets doet zonder daar goed over na te denken.
  • Help degene om (professionele) hulp te zoeken. Wijs op de huisarts, hulpdienst 113.nl, een ervaringsdeskundige of (online) zelfhulp- of lotgenotengroepen.
Adviezen

Hoe zorgt u voor uzelf als uw naaste aan zelfdoding denkt?

Het idee dat iemand van wie u houdt denkt aan zelfdoding is een zware emotionele belasting. U voelt zich misschien machteloos of schuldig. Of u bent boos en bang dat uw geliefde u in de steek laat. Door al die zorgen denkt u misschien minder aan uzelf. U kunt dan makkelijk overbelast raken.

  • Het is niet raar om ook voor uzelf hulp te vragen.
    • Praat erover met een bekende die u vertrouwt.
    • Of zoek deskundige hulp via de huisarts of via 113.nl.
    • Zij kunnen u ook in contact brengen met familievertrouwenspersonen en familieorganisaties. Meer informatie daarover vindt u op de website van de Landelijke Stichting Familievertrouwenspersonen (LSFVP): www.lsfvp.nl.
Wanneer bellen?

Wanneer moet u direct hulp zoeken?

Heeft uw naaste een zelfmoordpoging gedaan of is hij/zij direct in gevaar?

  • Bel dan 112.
  • Laat hem of haar niet alleen. Haal middelen weg waarmee iemand zelfmoord kan plegen.

Maakt u zich erge zorgen over uw naaste?

  • Bel dan de huisarts of 113 Zelfmoordpreventie (0900-0113). Chatten kan ook: via www.113.nl.
  • Buiten kantooruren kunt u ook de huisartsenpost bellen voor advies. Die kan zo nodig de crisisdienst inschakelen.
Meer informatie

Meer informatie over zelfdoding

  • www.113.nl
    113 Zelfmoordpreventie is een hulpdienst voor mensen die denken aan zelfdoding (en voor hun naasten). Er werken vrijwilligers en professionals die 24 uur per dag bereikbaar zijn in crisissituaties, via chat of telefoon (0900-0113).
    Zij begrijpen heel goed dat iemand aan zelfdoding kan denken.
  • www.zelfbeschadiging.nl
    De Landelijke Stichting Zelfbeschadiging is een stichting voor en door mensen die zichzelf beschadigen. Er zijn lotgenotendagen en er is een online forum.
  • www.ivonnevandevenstichting.nl
    Deze stichting zet zich in om zelfdoding te voorkomen en bespreekbaar te maken.
  • het boek Hoop Doet Leven; 113Online Suicide Survival Guide (Jan Mokkenstorm), een ‘overlevingsgids’ voor mensen die zo wanhopig zijn dat ze aan zelfmoord denken, maar ook voor hun naasten.

De informatie over zelfdoding is gebaseerd op de Generieke module Diagnostiek en behandeling van suïcidaal gedrag.

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.